شاخص مرگ و میر کودکان زیر یک سال و زیر 5 سال و شاخص مرگ و میر مادران بدلیل عوارض بارداری و زایمان

در ایران مرگ و میر نوزادان و کودکان زیر ۵ سال در سال ۲۰۰۰ در مقایسه با سال ۱۹۷۰ که از هر ۱۰۰۰ نوزاد ۱۲۲ نفر و از ۱۰۰۰ کودک زیر ۵ سال ۱۹۱ نفر می‌مردند، به ترتیب ۲۸٫۶ و ۳۵٫۶ از هزار تولد زنده کاهش یافته‌است. براساس آمار روابط عمومی مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه، میزان مرگ و میر کودکان زیر یک سال در ایران  در سال 2010 ، 22 در 1000 تولد زنده است  همچنین  میزان مرگ و میر کودکان زیر 5 سال ، 26  در 1000 تولد زنده است. بر این اساس میزان مرگ و میر کودکان زیر یک سال 18  و مرگ و میر کودکان زیر 5 سال  20 در 1000 تولد زنده گزارش شده است. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت در سال 2010  این شاخص برای ایران با اختلاف دو تا سه برابر کشورهای عربی منطقه قرار دارد و تنها از کشورهایی مانند افعانستان و پاکستان و آذربایجان و ترکمنستان وضعیت بهتری دارد. البته آمارهای وزارت بهداشت ایران با سازمان جهانی بهداشت تفاوتهایی نیز دارد.

رتبه

کشور

مرگ و میر کودکان زیر یک سال (2010)

در هزار

مرگ و میر کودکان زیر 5 سال

1

قطر

7

8

2

کویت

10

11

3

ایران

22

26

4

عراق

31

39

5

آذربایجان

39

46

6

ترکمنستان

47

56

7

پاکستان

70

87

8

افقانستان

103

149

بر اساس آمار منتشره از سوی یونیسف ؛ تعداد مرگ ومیر کودکان زیر پنج سال در جهان رو به کاهش است.

در اتیوپی در سال ۱۹۹۰ از هر هزار کودک زیر ۵ سال ۲۰۲ کودک فوت می‌کردند که این رقم در سال ۲۰۱۰ به ۱۰۱ کودک در هر هزار تولد کاهش پیدا کرده است.
در سنگاپور نرخ مرگ و میر کودکان ۸ مورد در هر ۱۰۰۰ تولد بود که در حال حاضر به کم‌ترین میزان در سطح جهان و به عدد ۲ نفر در هر ۱۰۰۰ تولد رسیده است.

این آمار نشان دهنده کاهش 28 درصدی میزان مرگ و میر کودکان زیر پنج سال، از 90 مرگ در هر 1000 تولد زنده در سال 1990 به 65 مرگ در هر 1000 تولد زنده در سال 2008 است. بر طبق این آمار، تعداد مطلق مرگ کودکان از 12.5 میلیون نفر در سال 1990، سال شروع اهداف توسعه هزاره،  به حدود 8.5 میلیون نفر در سال  2008 رسیده است.

 خانم آن ونمن، مدیر اجرایی یونیسف می گوید : ” روزانه 10 هزار کودک در مقایسه با سال 1990کمتر می میرند. با وجود تمام پیشرفت هایی که صورت می گیرد، سالیانه مرگ ومیر 8.8 میلیون کودک زیر پنج سال غیر قابل قبول است”.

این آمار نشان دهنده کاهش 28 درصدی میزان مرگ و میر کودکان زیر پنج سال، از 90 مرگ در هر 1000 تولد زنده در سال 1990 به 65 مرگ در هر 1000 تولد زنده در سال 2008 است. بر طبق این آمار، تعداد مطلق مرگ کودکان از 12.5 میلیون نفر در سال 1990، سال شروع اهداف توسعه هزاره،  به حدود 8.5 میلیون نفر در سال  2008 رسیده است.

 خانم آن ونمن، مدیر اجرایی یونیسف گفت: ” روزانه 10 هزار کودک در مقایسه با سال 1990کمتر می میرند. با وجود تمام پیشرفت هایی که صورت می گیرد، سالیانه مرگ ومیر 8.8 میلیون کودک زیر پنج سال غیر قابل قبول است”.

دو علت اصلی مرگ و میر کودکان زیر پنج سال، ذات الریه و اسهال است. اما از دیگر علل آن می توان  ذات الریه، اسهال، ناهنجاری های نوزادان، مالاریا، اچ آی وی و کمبود تغذیه ای را ذکر نمود.

(Maternal Mortality Ratio)

شاخص مرگ میر مادران باردار,  یکی از شاخص هاي مهم سلامت و توسعه اجتماعی و اقتصادي هر کشور است. بر همین اساس، این شاخص یکی از شاخص هاي لحاظ شده در اهداف توسعه کشورها به حساب می آید.

 مرگ مادران باردار یکی از اسف بارترین مرگ ها می باشند که ناشی از عوامل متعددي است. عواملی مثل : سطح تحصیلات ، وضعیت اقتصادي و اجتماعی خانوار و دسترسی به خدمات سلامتی و تسهیلات زایمان ایمن از عوامل مهم تأثیر گذار بر این شاخص هستند.

روند مرگ مادران از عوارض بارداري و زایمان درصد هزار تولد زنده

آمارهای فوق که کاهش این میزان تا حد 22 در هر صدهزار تولد زنده را نشان می دهد, آمارهای ارائه شده از سوی وزارت بهداشت است.  اما سازمان جهانی بهداشت در كتابچه منتشر شده خود با عنوان ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۸، میزان مرگ و میر مادران ایران را در حال حاضر ۳۰ در ۱۰۰ هزار عنوان کرده است.

بر اساس آمارهای تایید شده سازمان جهانی بهداشت ، آمار واقعی در ایران در مورد مرگ و میر مادران :در سال ۱۹۹۰، ۱۵۰ در ۱۰۰ هزار، ۱۹۹۵، ۹۰ در ۱۰۰ هزار، در سال ۲۰۰۰، ۵۹ در ۱۰۰ هزار و در سال ۲۰۰۸، ۳۰ در ۱۰۰ هزار تائید شده است.

وزارت بهداشت ایران در باره چشم انداز این آمار ها پیش بینی می کند تا سال ۲۰۱۵ این رقم را به ۲۰ در ۱۰۰ هزار برساند.

در ایران براساس آمار وزارت بهداشت , ۹۸درصد زایمان مادران باردار در بیمارستان ها انجام می شود و بیش از ۹۸ درصد آنان توسط پرسنل دوره دیده انجام می شود و تنها حدود نیم درصد توسط افراد غیرماهر و در منازل انجام می شود (این اعداد عین سخنان وزیر بهداشت در همایش رسانه ای است که در زمستان گذشته ایراد شده است. ما هم نتوانستیم رابطه 98 درصد و نیم درصد  و 98 درصد از 98 درصد زایمانهای بیمارستانی را پیدا کنیم.)

بیشترین آمار مرگ و میر مادران در استان های سیستان و بلوچستان و جنوب كرمان بوده است و بیشتر در مناطقی كه وسعت زیادی دارند، رخ می دهد. به گونه ای كه نقل و انتقال به مراكز بهداشتی به سختی انجام می شده و یا فرهنگ زایمان در منزل را داشته اند.

بازگشت به فهرست شاخص های بهداشتی