علل عمده مرگ و میر در ایران – وجود علل ناشناخته با وجود ثبت حداقل هزار علت برای مرگ

در ایران بر اساس آمار موجود, در حال حاضر 60.4% مرگ‌وميرهای ثبت شده در نقاط روستايی و 39.6% در نقاط شهری است. 61.1% مرگ‌ها در مردان و 38.9% در زنان رخ می دهد. شاخص مرگ‌ومير خام در کشور ايران بر اساس آمارها از 13 نفر به ازای هر 1000 تولد زنده در سال‌های 75-1970 به رقم 5 نفر در سال‌های 10-2005 کاهش يافته است.

نمودار بالا ده علت اصلی مرگ بر اساس داده هاي ثبت مرگ معاونت سلامت به تفکیک تصحیح شده و تصحیح نشده براي کل جمعیت سال 1383 را نشا ن می دهد. با توجه به نمودار فوق، سه علت اصلی مرگ براي جمعیت کشور بر اساس داده هاي تصحیح نشده به ترتیت عبارت بوده اند از بیماري هاي ایسکمیک قلب ( 19.5 درصد) حوادث ترافیکی( 9.8 درصد) و سکته مغزي 9.2 درصد). با توجه به وجود خطاي طبقه بندي علل مرگ در نظام ثبت مرگ، تعدادي از علل بد تعریف شده مثل پیري و نامعلوم نیز در بین ده علت اصلی مرگ قرار گرفته اند که پس از تصحیح داده این علت ها و منتسب نمودن آنها به سایر علل، الگوي ده علت اصلی مرگ کشور تغییر نموده و سه علت اصلی به ترتیب عبارتند از: بیماري هاي ایسکمیک قلب ( 24.6 درصد)، سکته مغزي ( 13.2 درصد) و حوادث ترافیکی ( 9.2 درصد).

در تهران ميانگين سني فوت‌شدگان تهراني به 49 سال و چهار ماه،کاهش یافته است.
آنچه مشخص است، علل مرگ‌ومير تهراني‌ها اکنون بسيار بيشتر از حتي 20سال قبل شده و مرکز خدمات کامپيوتري سازمان بهشت زهرا (س) شهرداري تهران بالغ بر يک هزار علت را براي مرگ شهروندان تهراني ثبت کرده است. و این بیشتر بدلیل افزایش آگاهی های پزشکی از علل مرگ و میر و تشخیص گروه بیشتری از بیماری هاست.
مديرعامل سازمان بهشت زهرا مي‌گويد: سال 88، 48 هزار و 316 مرگ در سازمان بهشت زهرا ثبت شد که در کمال ناباوري، ميانگين سن فوت‌شدگان به 49 سال رسيده است.
از اين تعداد، 27 هزار و 113 نفر مرد و 18 هزار و 322 نفر زن بودند که بايد مرگ دو هزار و 881 نوزاد را نيز به آن اضافه کرد.
بررسي علل مرگ‌ومير تهراني‌ها گوياي آن است که ايست قلبي با هفت هزار و 828 قرباني و سکته قلبي يا همان آنفارکتوس با چهار هزار و 211 قرباني که در سال گذشته گرفت، بيشترين علت مرگ شهروندان تهراني است که ميانگين سني فوت‌شدگان 52 و 48 سال بوده است. نارسايي قلب با دو هزار و 711 قرباني و ميانگين سني 45 سال، عامل بعدي علت مرگ تهراني‌ها است که البته بايد به آن، مرگ ايسکميک قلب را با يک هزار و 124 قرباني اضافه کرد.
بر اساس آمار، بعد از مسائل مربوط به قلب براي فوت شهروندان تهراني، سکته مغزي قرار دارد که ميانگين سني فوت‌شدگان ناشي از آن به حدود 74 سال مي‌رسد که در سال 88 در شهر تهران دو هزار و 381 قرباني گرفته است.
مرگ داخل رحم با دو هزار و 155 نفر از ديگر علل شايع مرگ‌ومير در تهران است. پس از علل گفته شده،  کهولت سن از عللی است که در گواهی فوت , فوت شدگان تهرانی ثبت شده است. کهولت سن در سال 88، دو هزار و 33 نفر با ميانگين سني 85 سال در پايتخت قرباني داشته است. اين مساله بيانگر کاهش سن مرگ‌ومير در شهر تهران است که با میانگین 88 سال, افراد بدلیل کهولت سن فوت می کنند.
با وجود ثبت بيش از يک هزار عامل مرگ براي تهراني‌ها، در سال 88، 49 نفر از شهروندان تهراني به دليل‌هاي ناشناخته جان سپرده‌اند و علتي براي مرگ آنها ثبت نشده است.